پشت پرده تامین ادویه در این روزهای تحریم

تصمیم گیری برای واردات ادویه در روزهایی که محاصره دریایی امریکا شرایط را پیچیده کرده این کار جرات میخواهد. بازار پر از زمزمه های نا امیدکننده است و وقتی به رفتار رقبا نگاه میکردیم میدیدیم حتی تاجران دانه درشت هم جرات ورود به این مسیر را ندارند و از خطرهای آن فرار میکنند. خیلی از واردکنندگان قدیمی اصلا مسیر اصولی کار در این اوضاع را بلد نبودند و ترجیح میدادند سرمایه خود را به خطر نیندازند. ما در فروشگاه شریفیان تصمیم گرفتیم این سکوت سنگین را بشکنیم و این چالش را قبول کنیم تا متوجه شویم آیا ورود به این حوزه هنوز توجیه اقتصادی دارد یا خیر؟ آنچه خواهید خواند صفر تا صد روایت واقعی واردات ادویه به ایران است تا بدانید یک ادویه خوش عطر در آشپزخانه شما چه مسیر سختی را پشت سر گذاشته است.

شروع یک مسیر ناشناخته در بازار ملتهب

وقتی تصمیم میگیرید متفاوت تر از مسیر همیشگی تان حرکت کنید. اول از همه ترس سراغتان می آید. همکاران قدیمی میگفتند سرمایه تان را هدر میدهید. اما تجربه سالها کار در حوزه ادویه جات به ما میگفت: میشود. باید پیش میرفتیم تا ببینیم میشود این تحریم را دور زد یا خیر؟ ما نیاز داشتیم جریان تامین ادویه درجه یک را زنده نگه داریم. مشتری های خانگی و رستوران دارها منتظر جنس قابل قبول بودند امکان نداشت با عرضه ادویه های درجه دو بازار را فریب داد. چون هم اعتبار خودمان را در بازار از دست میدادیم و هم فروش مجموعه کاهش می یافت!

ما مطمئن بودیم که با شناخت دقیق واسطه ها و پیدا کردن مسیرهای جایگزین میشود این کار را تمام کرد. هرچند در طول مسیر بارها به این اطمینان شک کردیم. اما هر کسب و کاری با ریسک کردن رشد میکند و اینجا درست همان نقطه ریسک بود!

عبور از اقیانوس هند برای پیدا کردن تامین کننده معتبر

با هر سختی بود تصمیم گرفتیم قدم اول را برداریم. پیدا کردن کسی که در آن سوی دنیا حاضر باشد با یک تاجر ایرانی کار کند خودش یک پروژه فرسایشی است. ما به یک تامین کننده حرفه ای نیاز داشتیم که حداقل بتواند انگلیسی را روان صحبت کند تا در فهم قراردادها دچار سوتفاهم نشویم. شما نمیتوانید با زبان اشاره یا مترجم های انلاین یک قرارداد چند هزار دلاری ببندید.

زردچوبه های ناب ماهاراشترا

بعد از روزها مکاتبه و جستجو ،ردی از یک گزینه مناسب در هند پیدا شد. این تامین کننده در منطقه سانگلی ایالت ماهاراشترا حضور داشت. وقتی با او صحبت میکردیم متوجه شدیم کارش را خوب بلد است و زبان انگلیسی را کامل میفهمد که این یک مزیت بزرگ برای پیشبرد مذاکرات بود. سانگلی یکی از قطب های تولید کننده های ادویه در هند محسوب میشود و کیفیت زردچوبه هایش در بازار جهانی شناخته شده است. توافق اولیه برای خرید زردچوبه انجام شد اما این تازه اول ماجرای طولانی ما بود.

این را باید بدانید که هند بازار عجیبی دارد. وقتی با تامین کننده های هندی کار میکنید باید صبور باشید. انها قوانین خاص خودشان را دارند و در شرایطی که ایران زیر ذره بین است این قوانین سختگیرانه تر هم میشود. با این حال کیفیت زردچوبه منطقه سانگلی ارزش این همه چانه زنی را داشت. رنگ دهی بالا و عطر خالص این زردچوبه همان چیزی است که مشتری برند شریفیان انتظارش را دارد.

چالش تامین زنجبیل از قلب چین

هند تنها مقصد ما نبود. وقتی تامین کننده زردچوبه را پیدا کردیم جرات و جسارت ما چند برابر شد. بازار داخلی عطش زیادی برای زنجبیل خوب دارد و بهترین جا برای خرید این محصول چین است. پیدا کردن یک شریک تجاری در چین همیشه قلق های پیچیده ای دارد. در شروع کار هیچ تامین کننده قدرتمندی در چین پیدا نمیکردیم و مذاکرات مدام به بن بست میخورد. ارتباط گرفتن سخت بود و جلب اعتماد در شرایطی که سیستم بانکی ما قطع است تقریبا محال به نظر میرسید.

اما با پافشاری زیاد بالاخره یک گزینه مناسب برای خرید زنجبیل سفید خشک و کارتنی پیدا کردیم. فرآیند چانه زنی طول کشید اما بالاخره قرارداد نهایی شد. همین الان که این متن را میخوانید اسناد بار با پست هوایی برای ما ارسال شده و خود کالا هم روی آب در مسیر رسیدن به گمرک ایران است. این یعنی یک پیروزی کوچک در دل یک جنگ اقتصادی بزرگ.

تغییر قوانین بازی؛ وقتی همه چیز گردن خریدار میافتد

اگر چند سال پیش از ما میپرسیدید فرآیند واردات چطور است میگفتیم مثل اب خوردن. بارها به صورت سی آی اف ((CIF خریداری میشدند و تامین کننده خارجی موظف بود کالا را صحیح و سالم در بندرعباس تحویل بدهد. خیال ما راحت بود و دغدغه ای برای مسیر نداشتیم. اما الان ورق کاملا برگشته است.

تامین کننده های هندی ترسیده اند و دیگر عواقب ارسال بار به ایران را نمیپذیرند. آنها الان اصلا قیمت سی آی اف ((CIF را قبول نمیکنند و کالا را فقط با شرط تحویل روی عرشه کشتی در هند یا همان اف او بی (FOB) میفروشند. این یعنی فروشنده هندی پولش را تا قران اخر میگیرد بارش را روی کشتی میگذارد و تمام تعهداتش تمام میشود. در FOB، فروشنده هندی به‌محض بارگیری کارش تمام است؛ از همان لحظه حمل، بیمه و هر خطر مسیر با ماست.

از اینجا به بعد تمام هزینه بار پیش از ارسال تسویه شده و خریدار ایرانی باید تمام سختی های مسیر را تنهایی به دوش بکشد. بالاخره یک بار گران قیمت که روی آب های ازاد شناور است و هر لحظه ممکن است به دلیل طوفان یا دزدی دریایی یا توقیف کشتی سرمایه شما از بین برود. این تغییر رویه تمام معادلات مالی ما را بهم ریخت. تحمل این فشار مالی و روانی فقط با تکیه بر تجربه سالهای سال واردات ادویه امکان پذیر بود.

کابوس لاین های کشتیرانی

این مرحله آخر است؛ فرض کنید جنس را خریده اید و روی عرشه است. حالا چه کسی این بار را به ایران میاورد؟ پیدا کردن شرکت کشتیرانی که حاضر بشود در این اوضاع بار را به ایران حمل کند یک دردسر عمیق است. شرکت های شناخته شده اصلا جواب ایمیل ما را نمیدهند و از این کار امتناع میکنند.

حتی وقتی با هزار زحمت یک شرکت پیدا میکنید داستان تمام نمیشود. تا حالا پیش آمده همین شرکت ها از ترس عواقب تحریم بارها را به مقاصد اشتباهی فرستاده اند. و حالا باری که در یک بندر ناشناخته گم شده است و پیدا کردنش فرایندی طولانی و هزینه بر دارد.

مسیرهای پرپیچ و خم دریایی برای فرار از تحریم

کشتی ها دیگر نمیتوانند مستقیم و با خیال راحت به سمت بندرعباس حرکت کنند. برای دور زدن تحریم ها و پنهان کردن مقصد نهایی کشتی ها مجبورند بار را بین دو تا سه بندر مختلف جابجا کنند تا در نهایت به ایران برسد. این جابجایی های مکرر زمان رسیدن کالا را به شدت طولانی میکند. از طرفی خطر اسیب دیدن کالا بالا میرود. ادویه جات کالاهای حساسی هستند و رطوبت دریا میتواند کیفیت انها را نابود کند.

اعداد نجومی کرایه حمل کانتینر

هزینه ها دیگر با منطق تجاری همخوانی ندارد. کرایه حمل یک کانتینر چهل فوت که حدود بیست و هشت تن بار ظرفیت دارد از بنادر هند تا بندرعباس به رقم های عجیبی مثل سیزده تا چهارده هزار دلار رسیده است.این عدد را ضرب در نرخ ارز کنید تا متوجه عمق فاجعه بشوید. ۱۳ تا ۱۴ هزار دلار برای ۲۸ تن حدود ۰٫۴۶ تا ۰٫۵ دلار در کیلو می‌شود. و این فقط کرایه حمل بار است.

وقتی هزینه حمل تا این حد بالا میرود طبیعی است قیمت تمام شده ادویه در بازار داخل تغییر میکند. رقابت در چنین بازاری کار هر کسی نیست شما باید هنر مدیریت هزینه داشته باشید تا بتوانید جنس مورد پسند مشتری را با قیمتی به دست او برسانید که قدرت خرید ان را داشته باشد.

هرچه هم سخت باشد؛ می ارزد!

گاهی با خودمان فکر میکنیم ایا واقعا ارزش دارد این حجم از استرس را تحمل کنیم؟ وقتی پیام رضایت مشتری را بعد از مصرف زردچوبه شریفیان میخوانیم جواب این سوال مثبت میشود. واردات در این شرایط ریسک بزرگی است. اما ما همچنان برای رساندن بهترین محصول از سراسر دنیا روی اصول خودمان ایستادیم و در سخت ترین شرایط هم بخهترین محصول را دست مشتری هایمان میدهیم.